كتاب «جامعه شناسي تئاتر»، نياز مبرم تئاتر ما است تاريخ انتشار:30/03/1394 12:27

کتاب «جامعه شناسی تئاتر»؛ نوشته «ژان دووينيو» و ترجمه دکتر جلال ستاری با حضور دکتر شهاب الدین عادل، دکتر محمدحسین ناصر بخت و لاله تقیان؛ همسر دکتر جلال ستاری در سرای اهل قلم خانه کتاب نقد شد.

به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب، دکتر جلال ستاری؛ محقق، اسطوره شناس و اندیشمند ایرانی است که بالغ بر 90 کتاب را درباره اسطوره شناسی، ادبیات نمایشی و نقد فرهنگی به رشته تحریر درآورده. «اسطوره فرهنگ»، «جهان اسطوره شناسی»، «سیمای زن در فرهنگ ایران» و «هویت ملی و هویت فرهنگی» برخی از این کتاب ها به شمار می رود. کتاب «جامعه شناسی تئاتر»؛ ترجمه دکتر ستاری نیز  به این موضوع می پردازد که تئاتر برای این پدید آمده است تا به مردم نوید آزادی بدهد، نه اینکه برگردان اوضاع زمانه باشد.

در چهل و دومین نشست خانه نقد کتاب، دکتر شهاب الدین عادل از به روز نبودن منابع در حوزه مطالعات جامعه شناسی تئاتر به عنوان یکی از مشکلات دانشگاه ها در تدریس جامعه شناسی تئاتر نام برد و کتاب «جامعه شناسی تئاتر» را یک منبع بسیار مهم در زمینه دروس جامعه شناسی تئاتر و سینما دانست. عادل، درباره ترجمه این کتاب نیز گفت:«تالیفات دکتر ستاری در حوزه تئاتر و حتی در حوزه تئاتر مدرن، کاملا مشهود است و ترجمه کتاب جامعه شناسی تئاتر توانایی ایشان را در حوزه برگردان از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر نشان می دهد که مستلزم دانش و تجربه عینی است.»

وی ادامه داد:«نویسنده این کتاب یک فرد دانشگاهی بوده و کتاب های دانشگاهی در حوزه ترجمه دشواری های خاص خودشان را دارند، اما ترجمه این کتاب در کمال دقت صورت گرفته است.»

عادل، کتاب «جامعه شناسی تئاتر» را در حوزه شناخت تئاتر اروپا بسیار تعیین کننده دانست و درباره سایر ویژگی های آن چنین توضیح داد:«این کتاب همچنین نگاهی به تئاتر دووینیو دارد. همچنین انسان شناسی فرهنگی و تئاتر و رابطه آن با قوم نگاری- انسان شناسی فرهنگی را به خوبی نشان می دهد.»

عادل از تاویل، تفسیر، توصیف و قضاوت به عنوان بخش های مختلف نقد نام برد و ضمن اشاره به این موضوع که بخش عمده ای از مشکل نقد در کشور این است که در آن سلیقه ای و ایدئولوژیک برخورد می شود، نه عملی، درباره تاثیر نقد در پیشرفت فرهنگ چنین بیان کرد:«نقد، زیرساخت فرهنگ است و به عنوان یک دانش، فرهنگ را تقویت می کند. اگر منتقد فاقد دانش باشد، فرهنگ پیشرفت نمی کند.»

وی از این کتاب به عنوان یک منبع بسیار کامل نام برد و درباره ویژگی های ترجمه این کتاب افزود:«عالم مترجم وقتی روی ترجمه یک اثر متمرکز می شود، عالمی دست نیافتنی است و پیچیدگی های خاص خودش را دارد. دکتر ستاری در ترجمه این کتاب به دقت روی واژه ها تمرکز و واژه های دقیقی را برای دیدگاه های تئاتری انتخاب کرده است.»

دکتر محمدحسین ناصربخت نیز از نقد به عنوان کشف دوباره اثر نام برد و گفت:«نقد کشف دوباره اثر است نه فقط داوری آن. داوری هم البته همیشه عیب جویی نیست و بیشتر نوعی محک زدن است. منتقد باید در نقد انصاف را رعایت کند. اگر نقد وجود نداشته باشد، ما در درون خود می میریم. موضوع این کتاب هم به نوعی ما را وارد دایر نقد می کند چرا که نقد با تئاتر زاده شده و هنر تئاتر، هنری نقاد است.»

ناصربخت، ضمن اشاره به این موضوع که کتاب «جامعه شناسی تئاتر» یک قدم به جلو دارد، درباره این کتاب گفت:«این کتاب روابط حاکم بر جامعه را روایت می کند، اما این جامعه پویا است. تئاتر گاهی بازتاب دهنده نیروی بالقوه ای است که در جامعه وجود دارد و متعلق به آینده است. در نگاه «دووينيو» تئاتر یک پدیده اجتماعی است، اما نمی توان حضور هنرمند را در آن انکار کرد.»

وی ادامه داد:«این کتاب، ساختارهای اجتماعی را در کنار بدعت ها در کنش متقابل بررسی کرده. کتاب جامعه شناسی تئاتر می تواند در تحلیل تئاتر معاصر ایران و نمایش ایرانی کاربردهایی داشته باشد. دکتر ستاری با توجه به شناختی که از تئاتر ایران داشته، ترجمه این کتاب را ضروری دانسته است. وجود این کتاب، نیاز مبرم تئاتر ما است.»

ناصربخت ضمن اشاره به این موضوع که گستردگی دایره لغات ترجمه باعث گسترش دایره لغات مخاطب این کتاب می شود، درباره ترجمه این کتاب گفت:«پانویس های مفصل دکتر ستاری فقط به معرفی منابع محدود نیست، بلکه گاهی حتی نکات ظریفی را مطرح کرده که به نوعی تالیف دوباره محسوب می شود.»

نشست های خانه نقد کتاب اغلب با حضور مولفان یا مترجمان برگزار می شود، اما در چهل و دومین نشست خانه نقد، دکتر جلال ستاری به دلیل کسالت حضور نداشت. لاله تقیان؛ همسر وی در این نشست درباره روند ترجمه کتاب گفت:«این کتاب، بسیار مشکل است. من اصرار کردم که جلال این کتاب را ترجمه کند. نگران بود که بعضی فصل ها را ترجمه بکند یا نه. فصل هایی که ترجمه کرده بود در مجله نمایش منتشر شد. در نهایت هم همه کتاب را ترجمه کرد.»

تقیان درباره دقت دکتر ستاری در ترجمه این کتاب نیز گفت:«جلال نسبت به کاری که انجام می دهد، دقت و وسواس دارد. او تاکید داشت که اصل همه آثاری را که به عنوان منبع در کتاب به آن ها اشاره شده بخواند.»

وی درباره کتاب جامعه شناسی تئاتر نیز چنین بیان کرد:«آقای دووینیو در این کتاب فلسفه تئاتر را به ما یاد می دهد. وقتی این کتاب را می خواندم به این نتیجه رسیدم که اولین بار است که تئاتر را یاد می گیرم. این کتاب برای من بسیار آموزنده بود.»

گفتنی است در این نشست بخش هایی از فیلم گفت و گو با دکتر جلال ستاری نیز به نمایش درآمد و حاضران در نشست با آثار و دیدگاه وی درباره ترجمه کتاب و نقد آشنا شدند.


نظر كاربران

 

تعداد نظرات:0
تعداد مشاهده:0
اضافه كردن نظر جديد
پست الكترونيكي:
نظر:
عبارت نمايش داده شده در تصوير بالا را وارد كنيد :  
بازگشت >>