فرهنگ كالاي ضروري/سيمين سجادي تاريخ انتشار:24/12/1393 15:40

وقتی نظر یکی از بزرگان جایزه نوبل ادبیات را درباره شمارگان 200هزارتایی کتاب در آمریکا می‌پرسند، پاسخ می‌دهد «فاجعه است». با این وصف یافتن پاسخ این پرسش که چه حکمی می‌توان برای شمارگان 1500 نسخه‌ای کتاب در ایران صادر کرد سخت است و ناگوارتر از آن زمانی است که دریابیم همین تعداد محدود هم خواهان ندارد و در کتابفروشی‌ها یا انبارهای کتاب خاک می‌خورد؛ اما چه شده که به این وضعیت دچار شده‌ایم و به جایی رسیده‌ایم که کتاب‌ناخوانی به هنر ملی ما تبدیل شده است؟ دلایل بسیاری را می‌توان در بیان چرایی‌اش برشمرد؛ از ناکارایی نظام آموزش و پرورش و نبود احساس نیاز به خواندن گرفته تا نبود فرهنگ مطالعه میان خانواده‌ها و دلایل بسیار دیگر که مانند حلقه‌های یک زنجیر به هم متصل‌اند و پیدا کردن حلقه مفقوده شاید ما را در چاره‌اندیشی این مشکل یاری دهد. 
ناکارآمدی نسبی نهادهای فرهنگی و متولی کتابخوانی فقط یکی از این حلقه‌هاست که ظاهرا به دلیل نداشتن برنامه‌ریزی اصولی و درازمدت و به‌رغم انجام فعالیت‌های موثری در حوزه فرهنگ مثل برپایی نمایشگاه و... به درستی نتوانسته از عهده وظایفش برآید و از نگاه کارشناسان همچنان به عنوان عامل اصلی ضعف این حوزه تکرار می‌شود. در این میان نمی‌توان و نباید نسبت به حلقه‌های دیگر بی‌توجه بود و آنها را نادیده گرفت و آن قصور تک‌تک ما شهروندان است که در جایگاه معلم، وکیل، پزشک، نویسنده و... نشسته‌ایم و با بی‌اعتنایی به پیرامونمان بر آنیم تمام تقصیرها را گردن دیگران بیندازیم و درباره قصور دیگران قلمفرسایی کنیم. ولی سلب مسوولیت از خود جوابگوی مشکلات نخواهد بود. ما هم می‌توانیم سهمی بر عهده بگیریم. می‌توانیم از همین امروز کتابخوانی را در اولویت برنامه‌هایمان قرار دهیم و دیگران را هم به این کار تشویق کنیم. یکی از راه‌ها استفاده از ابزار ارتباطی مدرن است که گرچه گسترش آنها در ظاهر، عادت مطالعه را مختل کرده، ولی می‌توانند نقش موثری در رونق کتابخوانی ایفا کنند. با این حال کتاب باید بتواند نیازهای درونی خواننده را برآورده کند و این مهم در صورتی به دست می‌آید که خواننده احساس کند با خواندن یک کتاب و اثر تازه به حرفی نو و درکی متمایز می‌رسد. برای آنکه حرفی نو زده شود هم ضروری است بسیاری از  محدودیت‌ها و تنگناها بیجا و خود خوانده، چه در بخش ممیزی و چه در بخش هزینه‌های انتشار کتاب، برداشته شوند و این مهم به دست نمی‌آید جز در سایه اهتمام ملی و اجماع نخبگان فرهنگی، از مدیران و سیاستمداران گرفته تا نویسندگان و ناشران به منظور هدف‌گذاری برای رسیدن به نقطه مطلوب.

نظر كاربران

 

تعداد نظرات:0
تعداد مشاهده:0
اضافه كردن نظر جديد
پست الكترونيكي:
نظر:
عبارت نمايش داده شده در تصوير بالا را وارد كنيد :  
بازگشت >>